Intercyza w kontaktach z fiskusem

Umowa o rozdzielności majątkowej małżonków jest skuteczna wobec organów skarbowych. Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami z mocy ustawy powstaje wspólność majątkowa. Małżonkowie mogą jednak zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej.

Wspólność majątkowa oraz możliwość jej rozdzielenia regulowane jest przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art.47 § 1).

Jeśli małżonkowie zdecydują się na wprowadzenie ustroju umownego, to umowa o rozdzielności majątkowej (intercyza), aby posiadała skuteczność prawną, musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Intercyzę można sporządzić przed lub po zawarciu ślubu.

Podatnicy będący w związku małżeńskim, w którym istnieje wspólność majątkowa, mają zarówno przywileje, jak  i obowiązki podatkowe. Małżonkowie mogą korzystać z preferencyjnego  wspólnego rozliczenia rocznego pit (rozliczenie PIT-36 lub PIT-37),  jeśli wspólność majątkowa trwała przez cały rok podatkowy. Program pit i rozliczenie pit przez internet ułatwi skorzystanie z tej preferencji podatkowej.

Podatnik w związku małżeńskim odpowiada też za zobowiązania wobec fiskusa majątkiem wspólnym oraz majątkiem osobistym . Tak stanowi art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej.

W przypadku braku umowy o rozdzielności majątkowej, gdy jeden z małżonków ma zaległości podatkowe, odpowiedzialność finansowa za nie jest wspólna. Organ skarbowy może na spłatę długu zająć wspólny majątek małżonków. Do wspólnego majątku zaliczają się nie tylko przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa, ale też nabyte prawa, pobrane wynagrodzenia, dochody z prowadzonej działalności gospodarczej (nawet jeśli prowadził ją tylko jeden z małżonków), środki zgromadzone w otwartym lub pracowniczym funduszu emerytalnym

Urząd skarbowy nie ma natomiast prawa ściągać zaległości podatkowych współmałżonka z majątku osobistego podatnika. Do majątku osobistego zaliczane są. przedmioty nabyte przez małżonka przed zawarciem związku, prawa autorskie, spadki.

W przypadku zawarcia intercyzy organy podatkowe maja obowiązek respektować umowę ustanawiającą między małżonkami rozdzielność majątkową. Skutki prawne intercyzy odnoszą się tylko do zobowiązań podatkowych powstałych po jej zawarciu. Za zaległości podatkowe powstałe przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej odpowiedzialność finansową ponoszą oboje małżonkowie. Intercyza zawarta w momencie, kiedy istnieją już zaległości podatkowe jednego z małżonków, nie uchroni drugiego przed odpowiedzialnością za długi współmałżonka. Taka konstrukcja prawna  ma zapobiegać podejmowaniu przez małżonków działań prowadzących do wyłączenia lub ograniczenia wspólności majątkowej w celu udaremnienia ściągnięcia długu przez organ skarbowy.